Elektrownia Jądrowa Lubiatowo-Kopalino

Przełomowy Projekt na Pomorzu

Elektrownia Jądrowa Lubiatowo-Kopalino stanie się pierwszą elektrownią atomową w Polsce. Obiekt powstanie w gminie Choczewo na Pomorzu. W związku z tym projekt zakłada budowę trzech reaktorów AP1000 o mocy 1250 MWe brutto każdy. Łączna moc elektrowni wyniesie do 3750 MWe.

Pierwsza elektrownia jądrowa w Polsce może pokryć zapotrzebowanie ponad 12 milionów gospodarstw domowych. Dlatego inwestycja stanowi kluczowy element transformacji energetycznej kraju. Szacuje się, że projekt wpłynie na wzrost gospodarczy o blisko 1% PKB.

Najnowsze Informacje o Projekcie

Harmonogram Budowy

Wylanie pierwszego betonu jądrowego rozpocznie się w 2028 roku. Pierwszy blok zostanie ukończony pod koniec 2035 roku. Trzy bloki uruchomione będą w latach 2036, 2037 i 2038.

W 2024 roku wykonano badania pod kątem ewentualnych niewybuchów na obszarze około 300 hektarów. Rozpoczęto pogłębione analizy geologiczne. W konsekwencji pierwsze wyniki potwierdzają dobre warunki gruntowe w miejscu przyszłej elektrowni.

Postęp Prac Przygotowawczych

Zakończono pierwszy etap pogłębionych badań geologicznych w lokalizacji Lubiatowo-Kopalino. Badania objęły 30 wierteł i wykonano ponad 22 kilometrów odwiertów. Pobrano ponad 10 000 próbek i przeprowadzono 7000 testów laboratoryjnych.

W 2025 roku rozpoczynają się prace przygotowawcze związane z budową. W związku z tym spółka planuje zabezpieczenie terenu przyszłej budowy i prace geodezyjne. Trwają obecnie prace nad dokumentacją niezbędną do uzyskania kolejnych pozwoleń.

Finansowanie i Wsparcie

Rząd zatwierdził fundusz w wysokości 60,2 miliarda złotych na realizację inwestycji. Kwota ta pokryje 30% kosztów projektu. Pozostałe 70% pochodzić będzie z instytucji finansowych. Podsumowując, całkowite koszty inwestycji szacowane są na około 192 miliardy złotych.

Prezydent Andrzej Duda podpisał ustawę o finansowaniu elektrowni jądrowej. Ustawa przewiduje dokapitalizowanie PEJ w latach 2025-2030. We wrześniu 2024 roku Polska notyfikowała do Komisji Europejskiej projekt pomocy publicznej.

Technologia i Bezpieczeństwo

Reaktory AP1000

Elektrownia wykorzysta technologię AP1000 amerykańskiej firmy Westinghouse. Reaktory należą do generacji III/III+. W związku z tym charakteryzują się wysoką wydajnością, niezawodnością i rozbudowanymi systemami bezpieczeństwa.

Prawdopodobieństwo uszkodzenia rdzenia reaktora AP1000 wynosi 2,4×10⁻⁷ na rok. To około 100-krotnie niższe od reaktorów poprzedniej generacji. Dodatkowo reaktor posiada pasywne systemy bezpieczeństwa. Systemy te nie wymagają zasilania ani decyzji człowieka.

Konsorcjum Westinghouse-Bechtel

Westinghouse Electric Company dostarcza technologię AP1000. Firma specjalizuje się w produkcji, serwisowaniu i obsłudze urządzeń jądrowych. Technologie Westinghouse wykorzystuje także niemal połowa elektrowni jądrowych na świecie.

Bechtel to amerykańska firma inżynieryjna zajmująca się zarządzaniem projektami i budownictwem. Liderem konsorcjum na etapie projektowania będzie Westinghouse. Później, w czasie budowy liderem zostanie Bechtel.

Rozwój Elektrowni Jądrowych na Świecie

Początki Energetyki Jądrowej

Historia energetyki jądrowej rozpoczęła się w latach 50. XX wieku. Pierwsza elektrownia jądrowa powstała w 1954 roku w Obnińsku w ZSRR. Obiekt miał moc 5 MW.

W 1953 roku prezydent USA Dwight Eisenhower ogłosił program „Atomy dla pokoju”. Program zakładał wykorzystanie energii jądrowej do celów cywilnych. W 1957 roku uruchomiono pierwszą komercyjną elektrownię w USA – Shippingport w Pensylwanii.

Rozwój w Kolejnych Dekadach

W latach 70. i 80. XX wieku nastąpił gwałtowny rozwój energetyki jądrowej. Uruchamiano kilkanaście reaktorów rocznie. W konsekwencji, w latach 1980-1989 średnio uruchamiano 22 reaktory rocznie.

Po awariach w Three Mile Island (1979) i Czarnobylu (1986) tempo rozwoju znacznie spowolniło. W latach 1990-2004 średnio uruchamiano tylko 5 reaktorów rocznie. Dlaczego? Ponieważ wzrosły wymagania dotyczące bezpieczeństwa, które wydłużyył cykl projektowania i budowy.

Obecny Stan Energetyki Jądrowej

W styczniu 2024 roku na świecie działało 440 elektrowni jądrowych w 32 krajach. Łączna moc zainstalowana wynosi 390 GWe. Około 60 reaktorów jest w budowie z planowanym otwarciem w latach 2024-2030.

Energia jądrowa zapewnia około 14% światowej produkcji energii elektrycznej. We Francji atom stanowi główne źródło energii. Dodatkowo nowe reaktory budowane są głównie w Azji – w Chinach, Indiach, Japonii i Korei Południowej.

Nowoczesne Technologie

Reaktory generacji III powstały po awarii w Three Mile Island. Charakteryzują się znacznymi ulepszeniami w obszarze bezpieczeństwa. Prawdopodobieństwo awarii jest około 100-krotnie niższe niż w reaktorach poprzedniej generacji.

Reaktory generacji III+ wprowadzają pasywne systemy bezpieczeństwa. Systemy te działają bez zasilania i decyzji człowieka. Dzięki temu zapewniają praktyczne wykluczenie wczesnych i dużych uwolnień substancji promieniotwórczych.

Korzyści dla Regionu

Miejsca Pracy

Podczas budowy może być zatrudnionych bezpośrednio nawet 8000 osób. Na etapie prac przygotowawczych zatrudnionych będzie około 1700 osób. W rzeczywistości 90% tej liczby mogą stanowić pracownicy lokalni.

Inwestycja przyczyni się do powstania nowych miejsc pracy bezpośrednio i pośrednio. Pracownicy będą generować dodatkowe miejsca pracy w zakwaterowaniu, wyżywieniu i transporcie. Powstanie również zapotrzebowanie na usługi zdrowotne.

Infrastruktura

Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych podpisała umowę na budowę drogi do elektrowni. Pierwszy odcinek od Lubiatowa do drogi wojewódzkiej nr 213 będzie kosztować ponad 177 milionów złotych. Natomiast zakończenie budowy planowane jest na drugi kwartał 2028 roku.

Nowa droga krajowa będzie miała przekrój 1×2 jako główna o ruchu przyspieszonym. Dodatkowo nawierzchnia zostanie dostosowana do obciążeń 11,5 ton na oś. Dzięki temu droga połączy bezpośrednio teren elektrowni z węzłem Łęczyce na S6.

Wyzwania i Perspektywy

Regulacje Prawne

Spółka PEJ uzyskała kluczowe decyzje administracyjne w 2023 roku. Otrzymała decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, o ustaleniu lokalizacji oraz decyzję zasadniczą. W sierpniu 2024 roku złożyła wniosek o pozwolenie na prace przygotowawcze.

Przed rozpoczęciem budowy spółka musi uzyskać zezwolenia Państwowej Agencji Atomistyki. Potrzebne jest również pozwolenie na budowę wydawane przez wojewodę. Trwają obecnie prace nad przygotowaniem wymaganej dokumentacji.

Ocena Komisji Europejskiej

Po pierwsze, Komisja Europejska otworzyła dogłębne śledztwo w sprawie polskiej pomocy publicznej. W rezultacie KE bada zgodność wsparcia z przepisami o pomocy państwa. Badanie ma na celu zachowanie konkurencji na rynku wewnętrznym.

Po drugie, notyfikacja do Komisji Europejskiej została złożona we wrześniu 2024 roku. Dotyczy ona wsparcia dla spółki PEJ w budowie elektrowni. Dlatego projekt musi uzyskać zatwierdzenie UE przed realizacją.